Hoe zorgen we ervoor dat circulariteit niet bij ambitie blijft, maar daadwerkelijk onderdeel wordt van het toekomstig verdienvermogen van de Nederlandse maakindustrie? Met die vraag kwamen ruim 150 ondernemers, beleidsmakers, brancheorganisaties, kennisinstellingen en netwerkpartners bijeen tijdens het Jaarevent Circulaire Maakindustrie. Wat de dag vooral liet zien: de kennis, de energie en de bereidheid om samen te werken zijn volop aanwezig. De volgende uitdaging ligt in het versnellen van de toepassing voor de dagelijkse praktijk.
Een beweging die groeit
Tijdens het jaarevent werd zichtbaar hoeveel bedrijven, overheden en kennispartners vandaag al concreet met circulariteit bezig zijn. Van routekaarten en productpaspoorten tot remanufacturing, digitalisering en nieuwe businessmodellen: in presentaties, panelgesprekken en interactieve sessies werden ervaringen gedeeld, successen besproken en knelpunten benoemd.
Erwin Nijsse, directeur-generaal Bedrijfsleven en Innovatie van het Ministerie van Economische Zaken, benadrukte in zijn opening het belang van samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven om de Nederlandse industrie toekomstbestendig te houden. In het daaropvolgende panelgesprek gingen Moniek Tromp (Rijksuniversiteit Groningen), Harald Tepper (Philips) en Erwin Nijsse met elkaar in gesprek over de vraag hoe circulariteit kan uitgroeien van ambitie naar economische realiteit. Daarbij stonden marktontwikkeling, samenwerking en verdienvermogen centraal.
Van inspiratie naar uitvoering
De middag liet zien dat er niet wordt gewacht op perfecte omstandigheden. De Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (BOM) en regionale ontwikkelingsmaatschappij Oost NL presenteerden de bundel Sturen op waarde over de productlevenscyclus, met vijftig praktijkvoorbeelden van bedrijven die digitalisering inzetten om slimmer met grondstoffen, producten en waardebehoud om te gaan.
Dionne Ewen van Ahrend gaf een inkijk in de manier waarop remanufacturing onderdeel is geworden van de bedrijfsvoering. Een inspirerend praktijkvoorbeeld dat tegelijk duidelijk maakte dat de transitie kansen biedt, maar ook vraagt om doorzettingsvermogen, samenwerking en nieuwe manieren van werken.
In de deelsessies gingen deelnemers vervolgens zelf aan de slag met de routekaarten en thema’s als productpaspoorten, digitalisering, remanufacturing en nieuwe businessmodellen. Daarbij leverde onder meer Circonnect, Remanufacturing Collectief, BOM, Oost NL en Hygienic Design Network waardevolle bijdragen. De sessies lieten zien en dat we steeds beter weten waar de kansen liggen, wat we moeten doen en hoe we dat moeten aanpakken.
De echte opgave ligt buiten de zaal
Tegelijkertijd klonk gedurende de dag ook een belangrijke boodschap. De mensen die tijdens het jaarevent aanwezig waren, behoren veelal tot de voorlopers die elkaar inmiddels weten te vinden. Juist daarom ligt de volgende stap niet binnen de muren van het congrescentrum, maar daarbuiten. Want hoewel de voorbeelden zich opstapelen, bestaat de markt voor circulaire oplossingen nog lang niet overal vanzelfsprekend.
Voor veel bedrijven is de circulaire route nog niet de eenvoudigste of meest kostenefficiënte weg. Opschaling vraagt daarom om meer dan enthousiasme alleen. Het vraagt soms om lastige keuzes: waar zijn kritieke grondstoffen echt nodig en in welke sectoren willen we toonaangevend worden?
Het vraagt ook om samenwerking in ketens, passende regelgeving, nieuwe verdienmodellen, een markt die circulaire inspanningen daadwerkelijk beloont.
Samen verder bouwen
Het jaarevent maakte duidelijk dat de basis daarvoor aanwezig is. Niet alleen dankzij de inzet van overheid, brancheorganisaties, bedrijven, kennisinstellingen en regionale partners, maar ook dankzij de ruim 150 deelnemers die actief meedachten, kennis deelden, vragen stelden en nieuwe verbindingen legden. De gesprekken, ideeën en samenwerkingen die tijdens deze dag zijn ontstaan vormen daarmee geen eindpunt, maar een vertrekpunt voor het vervolg. De circulaire maakindustrie ontstaat niet vanzelf. Maar als de energie van deze dag één ding heeft laten zien, dan is het dat steeds meer partijen bereid zijn daar gezamenlijk verantwoordelijkheid voor te nemen.
Het evenement werd georganiseerd door Stichting Circulaire Maakindustrie, samen met Circonnect, het Ministerie van Economische Zaken en Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), en mogelijk gemaakt door de partners achter de stichting: FME, Koninklijke Metaalunie en Federatie NRK.