De situatie in het Midden-Oosten raakt veel NRK-leden. Dat beeld komt duidelijk naar voren uit een recente flitsenquête onder onze leden in de rubber en kunststofindustrie. Zo raken de stijgende energieprijzen vrijwel alle bedrijven in de sector.

Veel bedrijven merken de gevolgen direct via de oplopende grondstofprijzen. Doordat de beschikbaarheid en levering van grondstoffen onder druk staat, lopen de prijzen op. Deze stijgende prijzen drukken direct op de marges van NRK-lidbedrijven.

Daarnaast groeien de zorgen over de stijgende prijzen van de energiekosten. Twee derde van de bedrijven voelt nu al de gevolgen van hogere prijzen voor energie. Nog eens een kwart verwacht dit op korte termijn. Daarmee krijgt meer dan 90 procent van de sector te maken met stijgende energielasten. Die kosten werken door in alles. Van productie tot transport. En juist daar zit de pijn, want de ruimte om dit volledig door te geven aan klanten is beperkt.

Verstoringen in leveringen grondstoffen
Op dit moment draait de productie bij de meeste bedrijven nog op hetzelfde niveau door. Echter, een kleine groep ervaart grote verstoringen in de aanvoer van grondstoffen. Nog eens 27 procent merkt lichte verstoringen. Ruim 40 procent van de respondenten verwacht dat leveringsproblemen van grondstoffen zich binnenkort zullen manifesteren.

Dat wijst op een keten die in ‘de voorzorgsstand’ staat. Bedrijven houden rekening met vertragingen, bouwen waar mogelijk voorraden op en kijken scherper naar alternatieven, ook al zijn die niet altijd direct inzetbaar.

Doorberekenen lukt niet volledig
De meeste bedrijven geven aan dat zij een deel van de extra kosten kunnen doorbelasten. Volledige doorberekening lukt maar bij een kleine groep bedrijven. Het verschil in kosten dat overblijft moeten veel NRK-lidbedrijven dus zelf absorberen.

Daarmee komen de marges verder onder druk te staan. Tegelijkertijd geldt dat de bedrijfsresultaten in 2025 voor veel bedrijven al lager uitvallen dan in 2024, een jaar dat voor veel ondernemingen zelf ook al tegenviel.

Productie blijft overeind, interne druk neemt toe
Vrijwel alle bedrijven geven aan dat de productie vooralsnog op peil blijft. Slechts een enkeling heeft al afgeschaald of overweegt dat serieus. Wel geeft ongeveer 20 procent van de bedrijven aan andere maatregelen te nemen om kosten te beheersen. Denk aan strakker inkopen, processen aanpassen of besparen op interne uitgaven. Dat vraagt veel van organisaties. Niet alleen financieel, maar ook organisatorisch.

Omschakelen naar andere grondstoffen?
Veel ondernemers kijken naar alternatieven, zoals recyclaat. In de praktijk blijkt dat lastig. Leden geven aan dat overstappen in de praktijk lastig is. Klanteisen zijn vaak leidend die willen of kunnen niet altijd de overstap maken naar recyclaat. Zeker in toepassingen met strenge regelgeving, zoals voedselverpakkingen, is overstappen geen optie.

Een deel van de bedrijven werkt al grotendeels met recyclaat. Anderen zouden dat willen, maar lopen vast op certificering, goedkeuring door klanten of simpelweg beschikbaarheid en prijs. Ook hier geldt dat hogere kosten niet automatisch worden gecompenseerd.

Groeiende vraag naar recyclaat
Dat steeds meer bedrijven recyclaat willen inzetten, is ook duidelijk merkbaar bij de bij de NRK aangesloten recyclers. Zij zien de belangstelling voor hun grondstoffen toenemen en signaleren een groeiende vraag vanuit de markt. Zeker nu recyclaat in een aantal gevallen prijstechnisch interessanter wordt dan virgin.

Heldere boodschap
De boodschap uit de sector is helder. Bedrijven blijven draaien, maar de druk op de sector loopt verder op. Marges komen meer en meer onder druk te staan. Daarnaast nemen ook de leveringsproblemen van grondstoffen toe. De combinatie van geopolitieke onrust, hoge energieprijzen, afnemende leveringszekerheid en beperkte doorberekeningsmogelijkheden zet druk op de dagelijkse bedrijfsvoering.

De toenemende kosten zorgen ook voor een afname in de investeringsruimte. Met het oog op de noodzakelijke investeringen voor het behalen van de gestelde klimaatdoelen, is dit een zorgelijke ontwikkeling.

De NRK volgt deze ontwikkelingen nauwgezet en blijft dit signaal onder de aandacht brengen, richting politiek, ketenpartners en andere relevante partijen. Want alleen met realistische randvoorwaarden kan de sector blijven doen waar zij goed in is: produceren, investeren, innoveren en zorgen voor lokale en regionale werkgelegenheid in Nederland.