Wie dertig jaar geleden had gezegd dat er ooit kunststof bruggen zouden worden gebouwd werd ongetwijfeld niet geloofd. En wie had beweerd dat er portable computers zouden komen net zo groot en dik als een tijdschrift, zou voor gek zijn versleten. Dat is nu wel anders. Kunststof bruggen zijn er al, en de superplatte laptop komt er aan. Het is allemaal het gevolg van de laatste ontwikkelingen op het gebied van nieuwe materialen.

Eeuwenlang was er weinig nieuws onder de zon. Het gros van alle producten bestond uit metaal, hout, glas, textiel of steen. Sinds de Tweede Wereldoorlog is er veel veranderd. Vooral de nieuwe kunststoffen zorgden voor een ware revolutie. Sinds de jaren vijftig zijn er in hoog tempo nieuwe kunststof materialen bedacht met de meest uiteenlopende eigenschappen. Die ontwikkeling gaat nog altijd door, en verloopt zelfs zo snel dat men tegenwoordig wel spreekt van het 'kunststof tijdperk.'

Neem auto's. Fabrikanten willen steeds lichtere auto's bouwen, omdat die minder brandstof verbruiken. Maar een auto moet ook stevig zijn. Dan denk je niet gelijk aan kunststof. Maar wetenschappers zijn tegenwoordig in staat soorten kunststof te ontwikkelen die precies aan de juiste eisen voor een auto voldoen. Zacht schuim voor de zitting, speciaal transparant materiaal voor de koplampen, of een bijzonder, benzinebestendig materiaal voor de brandstoftanks. Nog in ontwikkeling is een nieuw kneed-baar zogenaamd composiet materiaal. Het gaat om een kunststof (PET, hetzelfde materiaal waar PET-flessen van worden gemaakt) gemengd met koolstofvezeltjes. Dat levert een heel sterk materiaal op dat stalen of aluminium structuurdelen zou kunnen vervangen.
Nieuwe kunststof materialen maken auto's aanzienlijk lichter. Een bedrijf in Friesland is er bijvoorbeeld in geslaagd om kunststof vrachtwagen velgen te maken. Per wiel scheelt dat met een stalen velg maar liefst 32 kilo.
Een goed voorbeeld is ook de 'Coldfeather': een vrachtwagen met een zelfdragend chassis, helemaal gemaakt van kunststof (aramide en PVC). De Coldfeat-her - een koeltrailer - weegt 30 procent minder dan soortgelijke trailers.

Overigens valt van het automobielfront meer te melden op het gebied van nieuwe materialen. Zo is men er na jaren onderzoek in geslaagd een nieuw soort rubber(mengsel) te ontwikkelen dat de rolweerstand van autobanden met dertig procent ver-laagd. Met deze banden - zogenaamde silicabanden - verwacht men het brandstofverbruik van auto's met vijf procent te kunnen terugbrengen.
Er wordt ook onderzoek gedaan naar mogelijkheden banden zo sterk te maken dat je er mee kunt doorrijden als ze lek zijn. Daardoor zou een reservewiel overbodig worden. Het zal naar verwachting nog wel enkele jaren duren voordat dergelijke producten op de markt zijn.

Inmiddels zijn er ook wonderbaarlijk sterke, kunststof vezelmaterialen ontwik-keld. Zoals aramide, dat veel sterker is dan staalkabel. De supervezel Dyneema is zelfs nog sterker. Inmiddels worden ze verwerkt in talloze producten, variërend van sportartikelen tot remschoenen en remschijven in auto’s (waar het asbest vervangt). Van aramidevezels worden tegenwoordig ook legerhelmen en kogelvrije vesten gemaakt. Het voordeel: ze beschermen even goed als conventionele materialen, maar zijn een stuk lichter.

Bruggen
Composietmateriaal - mengsels van kunststof en glas- of koolstofvezels - zijn heel sterk, en tegelijk ook erg licht in vergelijking met bijvoorbeeld staal. En kunststof composieten hebben nog een voordeel: ze roesten niet. Daarom zijn ze interessant als constructiemateriaal. Je hoeft kunststof niet te verven en dat bespaart veel tijd en geld. Kunststof -materialen zijn inmiddels zo sterk dat er op verschillende plaatsen in de wereld zelfs kunststofbruggen zijn gebouwd. In Groot-Brittannië staat bijvoorbeeld een plastic verkeersbrug, die voertuigen van 38 ton kan dragen. En ook Nederland heeft er een paar, zoals een zestien meter lange loopbrug in Harlingen.
Overigens studeert Rijkswaterstaat op de mogelijkheid om ook sluisdeuren van kunst-stof te maken.

Tv als schilderij
Een andere belangrijke ontwikkeling is die van elektrisch geleidende kunststoffen. Kunststof geleidt in principe niet en daarom wordt het vaak als isolatiemateriaal gebruikt. Nu zijn er inmiddels kunststoffen die niet alleen stroom kunnen geleiden, maar die ook nog licht geven. Hiermee kunnen in de toekomst beeldschermen worden gemaakt die helemaal van kunststof zijn. Ze bestaan uit verschillende laagjes speciale kunststof (filters en geleidende kunststoffen) die vrij goedkoop kunnen worden gemaakt. Daar zijn interessante dingen mee te doen. Neem tv's. Momenteel zijn televisies uitgerust met een grote, loodzware beeldbuis. Maar in de toekomst zouden die kunnen worden vervangen door een lichtgewicht, kunststof- beeldscherm, hooguit een paar centimeter dik. De tv kan dan gewoon als een schilderij aan de muur worden gehangen.
Op dezelfde manier zullen portable pc's worden gemaakt: erg licht, veel zuiniger wat elektriciteitsverbruik betreft en niet dikker dan een tijdschrift.
Men denkt binnen vijf of tien jaar de eerste eenvoudige beeldschermen op basis van deze technologie te kunnen maken.
Op langere termijn zit er nog veel meer in het vat. Onderzoekers denken zelfs dat het mogelijk is om ook de chips (IC's) uiteindelijk van kunststof te maken. Kortom, de compleet kunststof pc is in aantocht.