Wat betekent een kinderverjaardag zonder speelgoed? Veel kinderen (en ouders) zullen zich de deze niet kunnen voorstellen zonder barbiepoppen, ninja turtles, transformers, kiepwagens, spelcomputers en talloze andere bontgekleurde speeltjes en spelletjes? De dikke speelgoedgidsen die nu achter elkaar in de bus vallen, staan er vol van. Maar is dat speelgoed ook veilig?

Voor elke baby en peuter wordt tegenwoordig jaarlijks in Nederland gemiddeld 125 euro uitgegeven aan speelgoed. Dat speelgoed moet aan allerlei wettelijke voorschriften voldoen. Iedereen kent wel het CE-merkteken op de dozen of op de labels. Zo'n CE-merkje geeft aan dat het speelgoed veilig is. Toch is dit niet altijd voldoende, zo bleek ook uit een onderzoek van de Consumentenbond van vorig jaar. Zaak dus ook zelf goed op te letten.
De Europese richtlijnen zijn verwerkt in het Warenwetbesluit Speelgoed. Daarin staat dat speelgoed geen verstikkings-, verstrikking-, snij-, brandgevaar en gevaar van vergiftiging door zware metalen mag opleveren. Aan speelgoed van kinderen tot drie jaar worden extra eisen gesteld. Kleine onderdelen moeten aan bepaalde minimumafmetingen voldoen om te voorkomen dat kleuters en peuters erin kunnen stikken. Zacht knuffelspeelgoed moet ook zo stevig in elkaar zitten dat de vulling er niet uit kan komen. Met andere woorden: er worden dus nogal wat eisen gesteld aan kwaliteit, vorm en materiaal.

Speelgoed is in de loop der jaren enorm veranderd. Nog niet zo heel lang geleden was het meestal nog van hout (denk maar aan bijvoorbeeld blokken, bootjes en treinen) of anders van metaal (tinnen soldaatjes, Dinky Toys, (brom)tollen, diabolo's en de meccano bouwdozen). Zulke materialen hebben ook nadelen. Het is zwaar, scherp of gaat makkelijk kapot. Hout kan splinteren of breken, waardoor er scherpe punten ontstaan. Aan blikken speeltuig kun je je gemeen snijden.

Steeds beter
Vandaag de dag wordt veruit het meeste speelgoed van kunststof gemaakt. En dat is niet zo vreemd ook. Vroeger werd weleens vreemd aangekeken tegen zulk 'plastic' speelgoed, maar dat is veranderd. Dat komt omdat kunststoffen steeds beter zijn geworden. Er zijn de laatste jaren namelijk nieuwe kunststofsoorten ontwikkeld die zo goed zijn, dat geen enkel ander materiaal daaraan kan tippen. Ze zijn licht, taai, sterk, splinteren niet en ze zijn in alle denkbare kleuren en (ronde) vormen te maken. Vroeger moesten kunststoffen vaak worden gekleurd met zware metalen. Maar ook dat is veranderd. Inmiddels is het mogelijk prachtig gekleurd kunststof te maken, zonder dat er zware metalen aan te pas komen.
Maar er zijn meer redenen om speelgoed van kunststof te maken. Je bezeert je er bijvoor-beeld veel minder snel aan. Bovendien is het ook lekker makkelijk schoon te houden en daardoor hygiënisch. Pluche beren - gemaakt van kunststofvezeltjes - kunnen vaak zo de wasmachine in.

Tegenwoordig is kunststof speelgoed meestal veiliger dan speelgoed van steen, hout of metaal. Het neemt geen vocht op, is oersterk waardoor het lang meegaat, en is bovendien ook recyclebaar. Kunststof kan bovendien niet roesten of schimmelen.

Kleine dingetjes
In het Warenwetbesluit werd vastgelegd welke kunststoffen wel, en welke niet in speelgoed mogen worden gebruikt en aan welke eisen het moet voldoen. Door deze regels strikt op te volgen, heeft kunststof in de speelgoedindustrie de materialen hout en metaal inmiddels grotendeels verdrongen. Geen schaakspel meer met houten, maar met kunststof pionnen. Voetballen zijn er in allerlei kleuren, en hetzelfde geldt voor poppen, geduldspelletjes, glijbanen, fietsjes, enzovoort. Je kunt het niet verzinnen of het is gemaakt van kunststof. Alles even stevig, kleurig èn veilig.
Mede door de regels en eisen is er gelukkig niet veel mis met het speelgoed van tegenwoordig. Zeker niet als je als koper voor alle zekerheid toch op een paar kleine dingetjes let. De Consumentenbond raadt bijvoorbeeld aan om te controleren of strikjes of sjaaltjes goed vastzitten. Zoniet, dan kun je er altijd zelf nog een dubbele knoop in leggen. Kleine onderdelen, zoals ogen van knuffelbeesten, moet een kind er niet uit kunnen trekken en naden moeten stevig gestikt zijn. Let ook goed of alle onderdelen goed aan elkaar vast zitten, en controleer dat niet alleen bij aankoop, maar ook regelmatig tijdens het gebruik. Zo blijft het feest, ook na de feestdagen.