Algemene eisen aan verpakkingen

Europabreed worden er eisen gesteld aan verpakkingen, die staan omschreven in de Europese Richtlijn Verpakking en Verpakkingsafval (94/62/EG en amendement 2004/12/EG). Meer informatie over deze Europese wet- en regelgeving vindt u op de volgende site van de EU.

In Nederland is de richtlijn 94/62/EG, waaronder bepalingen over de codering van verpakkingen (97/129/EG), eisen aan de maximale concentratie zware metalen en een aantal essentiele eisen, geïmplementeerd in het Besluit beheer verpakkingen en papier en karton.

Essentiële eisen
In bijlage II van de Europese Richtlijn worden de essentiële eisen omschreven waaraan alle verpakkingen op de Europese markt moeten voldoen . Dat betreft :

• Eisen betreffende de vervaardiging en de samenstelling van verpakkingen
• Eisen betreffende het producthergebruik van verpakkingen
• Eisen betreffende de terugwinning van verpakkingen
  • terugwinning in de vorm van hergebruik van materialen
  • terugwinning in de vorm van energieterugwinning
  • terugwinning in de vorm van compostering
  • biologisch afbreekbare verpakkingen.

Verplichtingen
Uit deze essentiële eisen volgen (kort samengevat) de volgende verplichtingen:

1. Het minimale gewicht en volume van verpakkingen komt tegemoet aan de eisen van veiligheid, hygiëne en aanvaardbaarheid voor het verpakte product en de consument. Voor elke verpakking moet worden geanalyseerd wat de minimale hoeveelheid voor een verpakking is, waarbij de functies van de verpakking worden gehandhaafd. In die analyse moet in ieder geval worden gekeken naar: bescherming van het verpakte product, productieproces van de verpakking, inpakken/afvullen, logistieke proces (transport, opslag en handling), productpresentatie en marketing, acceptatie voor de gebruiker, informatievoorziening, veiligheid, wettelijke eisen, en andere aspecten.
2. Er moeten zo weinig mogelijk schadelijke en gevaarlijke stoffen worden ingezet in de verpakking, opdat het in emissies, as of percolaat - na verbranding of storten - minimaal aanwezig is.
3. Als de verpakking wordt hergebruikt, moet worden voldaan aan veiligheidseisen bij gebruik en hergebruik en moet het geschikt zijn voor recovery-opties.
4. Voor de verpakking moet in ieder geval één van de verwerkingsopties - materiaalhergebruik, compostering of energieterugwinning - worden toegepast.
5. De verpakking bevat in totaal niet meer zware metalen (cadmium, zeswaardig chroom, kwik en lood) dan maximaal 100 ppm (100 milligram per kilogram) per verpakkingscomponent.

Aangezien de essentiële eisen algemeen zijn geformuleerd, zijn concretere handvatten ontwikkeld waarmee een onderneming kan aantonen dat een verpakking aan die eisen voldoet. Dat betreft de Europese normen EN 13427-13432.

Norm voor preventie
Ook in de Europese preventienorm (t.b.v. de essentiële eisen, EN 13428, komen zware metalen aan bod. De Europese Commissie heeft deze norm goedgekeurd, zodat hij van kracht is in alle Europese lidstaten.

Aan de hand van deze norm voor preventie moet worden aangetoond dat de minimale hoeveelheid aan zware metalen is gebruikt, zowel wat de verpakkingsmaterialen betreft, de drukinkt, etc.

Verpakkingsdossier
Bedrijven moeten voor iedere product-verpakkingscombinatie een dossier aanleggen om aan te tonen dat de verpakking voldoet aan de Eisen aan Verpakkingen. Met het oog op de werklast is het raadzaam verpakkingen te clusteren naar homogene verpakkingssoorten, bijvoorbeeld bekers voor levensmiddelen, folie voor transportverpakking, etc.

Het verpakkingsdossier moet een checklist bevatten waarin wordt aangegeven aan welke (CEN-)normen wordt voldaan, tezamen met een volledige onderbouwing. Hiervoor kan vaak worden verwezen naar bestaande documenten of naar verklaringen van leveranciers. Alle testen en resultaten van de procedures moeten bovendien worden gedocumenteerd in het verpakkingsdossier.

Voor het aanleggen van een verpakkingsdossier moet informatie worden opgevraagd bij leveranciers van verpakkingen of er moet zelf een verklaring worden opgesteld.

Voor de opbouw van het verpakkingsdossier bieden de Europese normen EN 13427 – 13432) handige checklists.